Last van opgezwollen voeten of enkels? Je bent niet alleen. Opgezwollen voeten komen vaak voor en hebben verschillende mogelijke oorzaken.

In mijn praktijk zie ik het bijna dagelijks: mensen die lang gestaan hebben, veel gewandeld hebben of gewoon merken dat hun voeten tegen het einde van de dag dik en gespannen aanvoelen. Opgezwollen voeten en enkels komen heel vaak voor en zijn gelukkig meestal onschuldig. Toch is het goed om te weten waarom het gebeurt en wanneer extra aandacht nodig is.

Wat bedoelen we met opgezwollen voeten en enkels?

Opgezwollen voeten en enkels ontstaan doordat het lichaam vocht vasthoudt in het weefsel. Dit noemen we ook wel oedeem. Je herkent het bijvoorbeeld aan:

  • enkels waarvan de vorm minder zichtbaar is
  • een voetrug die bol staat
  • schoenen die plots strakker zitten
  • een zwaar of gespannen gevoel in de voeten
  • de huid die strak of glanzend aanvoelt, en dat sokken een duidelijke afdruk achterlaten.
  • daarnaast kunnen klachten optreden zoals tintelingen, een zwaar gevoel, stijfheid en pijn of gevoeligheid bij lopen of staan.
  • de ernst kan per dag wisselen en wordt vaak beïnvloed door houding, temperatuur, voeding en algemene gezondheid.

De zwelling kan aan één voet of enkel voorkomen, maar ook aan beide tegelijk. Vrouwen hebben hier vaker last van dan mannen, en naarmate we ouder worden, komt het ook vaker voor.

Wat zijn de oorzaken van opgezwollen voeten en enkels?

Er zijn verschillende oorzaken, en vaak spelen meerdere factoren samen. Warm weer is er één van. Bij warmte zetten onze bloedvaten uit zodat het lichaam zijn warmte kwijt kan. Dat klinkt positief, maar hierdoor wordt het bloed minder goed terug naar het hart gepompt. Door de zwaartekracht zakt het vocht naar de onderbenen en voeten, met zwelling als gevolg.

Opgezwollen voeten komen vaker voor bij:

  • Lang staan of zitten: Door langdurig dezelfde houding zakt vocht door zwaartekracht naar de onderbenen en voeten.
  • weinig beweging
  • een zoutrijke voeding
  • Zwangerschap: Hormonale veranderingen en extra druk op bloedvaten kunnen vochtretentie veroorzaken, vooral in het derde trimester.
  • Overgewicht: Extra lichaamsgewicht verhoogt de belasting op de benen en kan de terugstroom van bloed en lymfe bemoeilijken.
  • Medicijnen: Sommige middelen, zoals bepaalde bloeddrukmedicatie, ontstekingsremmers of hormoonpreparaten, kunnen vocht vasthouden als bijwerking hebben.
  • Hoge zoutinname: Te veel zout zorgt ervoor dat het lichaam meer vocht vasthoudt, waardoor zwelling sneller zichtbaar wordt.
  • Warm weer: Bij hitte zetten bloedvaten uit, wat kan leiden tot meer vochtuittreding in het weefsel van voeten en enkels.
  • Veneuze insufficiëntie: Als de aders het bloed minder goed terug naar het hart pompen, kan vocht zich ophopen in de onderbenen en voeten.
  • Hart-, nier- of leverproblemen: Aandoeningen aan hart, nieren of lever kunnen de vochtbalans verstoren, met oedeem als gevolg.
  • Lymfoedeem: Bij een stoornis in het lymfesysteem wordt vocht minder goed afgevoerd, wat langdurige of toenemende zwelling kan geven.

Soms ligt de oorzaak lokaal, bijvoorbeeld in de voet of het been zelf. In andere gevallen is er sprake van een algemene aandoening, zoals een probleem met de bloedsomloop of het hart. Wanneer beide voeten of enkels gezwollen zijn, kan dit wijzen op zo’n systemische oorzaak.

Wanneer moet je een arts raadplegen?

Meestal verdwijnt de zwelling vanzelf na wat rust of beweging. Toch zijn er situaties waarin je niet mag afwachten. Neem direct contact op met een arts wanneer gezwollen voeten of enkels samengaan met:

  • kortademigheid of ademhalingsproblemen
  • pijn op de borst
  • duizeligheid, verwardheid of flauwvallen

Ook aanhoudende pijn en zwelling in één been, vooral na lang stilzitten, moet altijd ernstig genomen worden. Dit kan wijzen op een diep veneuze trombose en vraagt om snelle medische hulp.

Wat kan ik als gespecialiseerde voetverzorger voor je betekenen?

In mijn praktijk kijk ik niet alleen naar je voeten, maar ook naar het totaalbeeld. Ik geef je persoonlijk advies, help spanning en druk te verminderen en denk met je mee over wat jij zelf kunt doen om klachten te beperken. Denk aan:

  • tips rond houding en beweging
  • advies over schoeisel
  • preventieve voetverzorging
  • het tijdig doorverwijzen wanneer dat nodig is

Vaak voelt het al als een opluchting wanneer iemand even met je meekijkt en je voeten de aandacht krijgen die ze verdienen.

Tot slot

Opgezwollen voeten en enkels zijn meestal onschuldig, maar mogen nooit volledig genegeerd worden. Blijven je voeten of enkels regelmatig opzwellen? Dan is professioneel advies de beste stap naar gezonde voeten.

Je voeten dragen je elke dag, dus goede zorg is geen luxe, maar een noodzaak.

🎙️ Meer weten?
Beluister ook het radio-interview bij Radio Moetoen waarin Els vertelt over opgezwollen voeten en enkels.

________________________________________________________

ESD VOETVERZORGING

OMDAT JE VOETEN OOK AANDACHT VERDIENEN